عکاسی از هرپتوفونا : دنیای عجیب و غریب خزندگان و دوزیستان !
تکنیک ها
عکاسی از هرپتوفونا ( herpetofauna ) در جنگلهای بارانی گرمسیری ملاحظات خاص خود را دارد. در این مقاله به جنبههای مختلف عکاسی از هرپتوفونا میپردازم و در مورد برخی از چالشهای آن صحبت خواهم کرد.
هرپتوفونا ( Herpetofauna ) چیست ؟
هرپتوفونا ( به انگلیسی : Herpetofauna ) به کلیه گونههای جانوری موجود در دو دسته خزندگان و دوزیستان، یعنی مارها، قورباغهها و وزغها، مارمولکها و گکوها، لاک پشتها، تمساحها و غیره اشاره دارد. در جهان، سه منطقه وسیع از بین مناطق جغرافیایی وجود دارد که حضور هرپتوفوناها در آن شایعتر است، مردابها، بیابانها و جنگلهای بارانی گرمسیری.
نیازی به گفتن نیست که هر یک از این انواع زیستگاه دارای گونهها و چالشهای منحصر به فرد خود است. اما در این مقاله، من فقط روی جنگلهای بارانی گرمسیری تمرکز خواهم کرد، دلیلش هم عمدتاً این است که من بیشتر عکسهایم را در آنجا ثبت کردهام، البته نه همهی عکسهای مربوط به حیات وحش و طبیعت من.
ژانر عکاسی از هرپتوفونا
ژانر هرپتوفونا را به عنوان یکی از زیرشاخههای بزرگ عکاسی از حیات وحش میدانند. با این حال، عکاسان معمولا با تنوع زیادی در ابعاد حیوانات در این ژانر روبرو هستند، از قورباغههای بزرگ و کوچک گرفته تا خزندگان بزرگ.
به همین ترتیب، تکنیکهایی که من برای عکاسی از هرپتوفونا استفاده میکنم ممکن است از عکاسی از حیات وحش یا ژانرهای دیگری مانند عکس پرتره یا ماکرو باشد.

NIKON D500 + 105mm f/2.8 @ 105mm, ISO 800, 1/250, f/11.0
چالشهای عکاسی از هرپتوفونا
کسانی که به هر یک از جنگلهای بارانی سفر کردهاند، موافقند که عکاسی در آنجا واقعا بینظیر است، این جنگلها مرطوب، ملکوتی، جادویی و خوف انگیز هستند و تمام اینها را در همه جای جنگل میتوانید مشاهده کنید.
در مرحله اول، سایهی متراکم از درختان جنگل را مشاهده میکنید، که حتی در طول روز میزان نور محیط را نیز محدود میکند. همچنین، میزان رشد آن در بعضی مکانها چنان متراکم و زیاد است که ممکن است مسیرها را تا حدی مبهم و سخت کند. علاوه بر آن، بیشتر موجوداتی که در این جنگلها زندگی میکنند، شکارچیان شب هستند !
همه این شرایط در کنار هم چالشهای بی نظیری را برای عکاسی از هرپتوفونا به وجود آورده است. من قصد دارم به برخی از موارد مهم که لازم است پیش از سفر به جنگلهای بارانی بدانید اشاره کنم :
- محدود بودن نور محیط : کمبود نور تقریباً در تمام طول روز یک مسئله کاملا جدی است، مگر اینکه شما در دریافت نور برای سوژهتان در یک روز روشن خوش شانس باشید. شما باید با ترکیبی از نور طبیعی و مصنوعی یا حتی به طور بالقوه، کاملاً مصنوعی عکسهایتان را ثبت کنید.
- مکان یافتن موضوعات : پیدا کردن موضوعاتی که به طرز خارق العادهای در شاخ و برگهای انبوه استتار شده بسیار سخت بوده و شناسایی صحیح آنها یک چالش بزرگ است. این مهارتهای خاصی را میطلبد که احتمالاً شما از آنها برخوردار نیستید. بنابراین خوب است که یک متخصص با خود داشته باشید. این میتواند یک فرد محلی یا یک زمین شناس باشد. این به تنهایی شانس شما برای گرفتن عکسهای خوب را افزایش میدهد.
- حفظ ایمنی و سلامت : محافظت از خود در برابر اتفاقات مختلف داخل جنگل یک نگرانی بزرگ و به جا است. باران ممکن است به صورت ناگهانی ببارد و هیچ گونه سرپناهی در این جنگل بی سر و ته برایتان وجود نخواهد داشت، بنابراین تجهیزات مناسبی را برای مقابله با باران با خود به همراه داشته باشید. همچنین، ممکن است در جستجوی سوژهها مجبور شوید از میان جریان آب در رودخانهها عبور کنید، بنابراین مراقب سطوح لغزنده و تیز هم باشید.
- محافظت از خود در برابر موجودات خطرناک : مارها گرچه خطرناکترین موجودات داخل جنگلهای بارانی هستند، اما خطرهایی که شما را تهدید میکنند فقط به مار خلاصه نمیشود ! اینها میتوانند از پشههای فراوان، تا زالو و موجودات سمی مختلف باشند. باز هم تاکید میکنم که پوشیدن لباس مناسب برای پوشاندن کامل بدن، ماندن در مسیرهای مشخص و داشتن یک متخصص با شما کاملا ضروریست.
- محافظت از دوربین و تجهیزات عکاسی : محافظت از دوربین و تجهیزات عکاسی که همراه با خود میبرید در برابر اتفاقات و خطرات مختلف بسیار مهم است. بی شک داشتن پوشش بارانی به شما کمک خواهد کرد، و همچنین از تغییر لنز در این مکان تا حد امکان جلوگیری کنید.

NIKON D500 + 105mm f/2.8 @ 105mm, ISO 800, 1/250, f/11.0
توصیف این چالشها و شیوههای غلبه بر آنها یک بحث طولانی است و ممکن است در مقالهای جداگانه به آنها بپردازم.
تجهیزات لازم برای عکاسی از هرپتوفونا
دوربین و لنز
شما به راحتی میتوانید از یک خزنده با یک دوربین و یک لنز ماکرو با بزرگنمایی زیاد، مثلاً 5 برابر یا بیشتر، استفاده کنید تا عکسهای بسیار خوبی را ثبت کنید. یا بسته به موضوع، حتی گوشی هوشمندتان نیز ممکن است برایتان کافی باشد.

Honor 8 Pro @ 3.8mm, ISO 457, 1/24, f/2.2
با این وجود، در کیفیت عکسها تفاوت وجود خواهد داشت، چرا که نور در این محیطها کم و محدود میباشد. بنابراین همیشه بهتر است دوربینی داشته باشید که در شرایط کم نور عملکرد خوبی داشته باشد.
بنابراین، دوربین مورد نظر یک DSLR یا دوربین بدون آینه است. دوربینهای فول فریم در این زمینه عملکرد بهتری دارند، اما دوربینهای سنسور APS-C مدرن نیز ممکن است عملکرد خوبی داشته باشند. همچنین، لنز با دیافراگم باز ( مانند دیافراگم f / 2.8 یا بازتر ) نیز به دلایل مشابه توصیه میشود.
استفاده از لنزهای ماکرو با فاصله کانونی حدود 100 میلی متر نیز بسیار مفید است، چرا که به شما امکانات خوبی میدهد و میتوانید به موضوعات بسیار ریز نزدیک شوید. آنها همچنین به طور کلی بوکه بسیار خوبی تولید میکنند.

NIKON D500 + 105mm f/2.8 @ 105mm, ISO 800, 1/250, f/11.0
از طرف دیگر، اگر شما یک لنز ماکرو با زاویه دید فوق العاده وسیع مانند 15 میلی متر f/4 یا هر لنز با زاویه دید گستردهی دیگری که داریدکه میتواند تمرکز بیشتری روی سوژه داشته باشد، میتوانید چندین عکس با زاویه دید باز و خارق العاده که محل زندگی را به همراه سوژه نشان میدهد، ثبت کنید. البته این تنها در هنگام روز میتواند انجام شود که نور کافی وجود داشته باشد.

NIKON D500 + 12-24mm f/4 @ 14mm, ISO 800, 1/500, f/8.0
من شخصاً با دوربین Nikon D500 همراه با لنزهای قدیمی قدیمی Nikkor micro 105 f / 2.8D به عکاسی از هرپتوفونا میپردازم. البته لنزی که من دارم لرزشگیر ندارد، اما چون برای عکاسی از فلاش استفاده میکنم، بیشتر مواقع این مورد مشکلی را برایم به وجود نمیآورد.
تجهیزات جانبی
در بیشتر موارد به دلایلی که در بالا ذکر شد، به فلاش یا اسپیدلایت نیز احتیاج خواهید داشت. فلاش داخلی پاپ آپ ممکن است گاهی مناسب باشد، اما مانند عکاسی پرتره، سایههای خشن و ناخوشایندی را به دنبال خواهد داشت. شما میتوانید از یک دیفیوزر ( اگر بخواهید آن را تهیه کنید بسیار ارزان است، در غیر این صورت میتوانید خودتان نیز در خانه آن را بسازید ) برای نرم شدن نور و سایهها استفاده کنید، اما این هم مسئله دیگری را به وجود میآورد.
مکان فلاش داخلی ثابت است، بنابراین در میزان انتشار نور و خلاقیت در به کار گیری نور در زوایای مختلف کاملاً محدود هستید. علاوه بر این، در صورت عکاسی از موضوعات بسیار کوچک، لنز شما ممکن است روی سوژهتان سایه بیندازد.
مجدداً میگویم، یک فلاش خارجی، یا یک اسپیدلایت نصب شده در جایی دور از دوربین، میتواند باعث تغییر چشمگیر در نورپردازی شود و کیفیت تصویر را تا حد زیادی بهبود بخشد. ناگفته نماند که استفاده از هر نوع فلاش به سوژه عکاسی و البته ترکیب بندی شما بستگی دارد.
مدلهای اسپیدلایت بسیار زیادی در بازار وجود دارند که از هر کدام میتوانید استفاده کنید. یک رینگ لایت یا یک فلاش دوقلو مانند Nikon R1C1 یا Canon MT-26EX-RT نیز میتواند برای این منظور واقعا عالی باشد. با این حال، هر دو فلاش نیکون و کانن یک قیمت دارند و من فقط آن را برای افرادی که در عکاسی ماکرو حرفهای هستند توصیه میکنم.
یک جایگزین خوب برای آن که اخیراً توسط کمپانی چینی Meike با امکانات مناسب ارائه شده است نیز وجود دارد، اما من تجربه استفاده از آن را ندارم.
در مورد رینگ لایتها، گزینههای بسیار زیادی از کمپانیهای مختلف وجود دارد و برخی از آنها بسیار ارزان هستند. با این حال، ارزانترها معمولاً از قدرت کافی برای ارائه روشنایی مطلوب برخوردار نیستند، بنابراین من باید در استفاده از آنها محتاط باشم.
اما خود من از یک اسپیدلایت استفاده میکنم که برای آن یک دیفیوزر دستی DIY درست کردهام. من هنوز تصمیم نگرفتهام که فلاشم را به یک فلاش پیشرفته TTL یا یک فلاش ماکرو بسیار عالی ارتقاء دهم، زیرا من فقط برای سرگرمی عکاسی میکنم. همچنین، عکاسی ماکرو از گیاهان مختلف برای ما در کشور هند، عمدتاً به حدود 3 ماه در هر سال محدود میشود.
علاوه بر فلاش، به چند مورد دیگر از جمله :
- چتر برای محافظت از خود و دوربین و تجهیزات عکاسی در برابر باران ؛
- یک چراغ قوه برای یافتن راه و سوژهها در تاریکی ؛
- لباسهای بارانی مناسب برای خشک نگه داشتن شما و بهبود مانور پذیری ؛
- کفش با استوک خوب، میتوانید از کفشهای مخصوص ماجراجویی استفاده کنید ؛
- کیف دوربین ضد آب یا حداقل یک پوشش بارانی خوب برای کیف دوربین ؛
نیاز دارید.
نکات اضافی
مانند همان چیزی که در مورد عکاسی از حیات وحش وجود دارد، در صورت امکان سعی کنید از رفتار یا عملکرد طبیعی حیوانات عکس بگیرید. این بدان معنی است که شکار، جفت گیری، نمایشهای جفتی، تخم گذاری و غیره میتوانند سوژههای بسیار خوبی برای شما باشند.
مطمئنا، شما باید شانس داشته باشید تا بتوانید شاهد این فعالیتها در طبیعت باشید، اما چنین تصاویری بسیار جالبتر از نمونههای معمولی و ساختگی هستند که هر روز مشاهده میکنید.

NIKON D500 + 105mm f/2.8 @ 105mm, ISO 1600, 1/250, f/8.0
باز هم، مشابه عکاسی از حیات وحش، سعی کنید دوربین را به سطح چشمهای سوژه رسانده و از این زاویه عکس بگیرید. از نظر هرپتوفونا، این گاهی به معنی کامل روی زمین دراز کشیدن، کثیف شدن و خیس شدن روی زمین خواهد بود، زیرا بسیاری از آنها تنها روی سطح زمین زندگی میکنند.

NIKON D500 + 105mm f/2.8 @ 105mm, ISO 1600, 1/60, f/16.0
اگرچه قصد شما عکاسی از هرپتوفونا است، اما به احتمال زیاد با موجودات جالب دیگری مانند حلزون یا لیسه، عقرب، عنکبوت، پروانههای غول پیکر و غیره نیز روبرو خواهید شد که حضور بسیاری از آنها در منطقه مورد نظر شما کاملاً منحصر به فرد خواهند بود. چشم و ذهن خود را آماده کنید و از ثبت زیباییهای بیشتر در طبیعت لذت ببرید.

NIKON D500 + 105mm f/2.8 @ 105mm, ISO 640, 1/500, f/8.0
برای این مسیرها و لوکیشنها، من اکیداً توصیه میکنم که در گروههای کوچک 3 تا 5 نفره، از جمله یک راهنما یا یک زمین شناس سفر کنید. این امر باعث میشود بهتر بتوانید گونههای جانوری و طبیعی را شناخته و سوژههای بسیار بهتری برای عکاسی داشته باشید.
یک یا دو نفر میتوانند به صورت چرخشی دیفیوزر را برایتان نگه دارند و شما به عکاسی بپردازید. احتمالاً بیشتر از 5 نفر به نوعی جمع را شلوغ خواهد کرد، همچنین احتمال دارد که این گروه کاملا سرگردان شود. بدترین مورد زمانیست که افرادی در گروه میخواهند از آنها با طبیعت و … عکس بگیرید :/
خلاصه و جمع بندی
من شخصاً هرپتوفونا را ژانر جداگانهای از عکاسی میدانم، بخاطر تمام ملاحظات بینظیری که در این مقاله سعی کردم آنها را ذکر کنم. این ژانر بسیار دشوار است، بارها و بارها باید در جستجوی گونهها سرگردان شوید یا در اواخر شب منتظر رفتار خاصی باشید که آن را ثبت کنید. اما وقتی عکسهای بی نظیری از برخی از گونههای منحصر به فرد ثبت میکنید، در پایان میبینید که ارزشش را دارد !

NIKON D500 + 105mm f/2.8 @ 105mm, ISO 100, 1/125, f/11.0
حتی اگر عکسهای مورد نظر خود را نتوانید ثبت کنید، آشنایی با دنیای تقریبا عجیب و غریب داخل جنگلهای بارانی، خود یک تجربه هیجان انگیز و عالی خواهد بود.
امیدوارم از خواندن مقاله ” عکاسی از هرپتوفونا : دنیای عجیب و غریب خزندگان و دوزیستان ! “ لذت برده باشید. امیدوارم که برخی از شما از نمونهها و توضیحات الهام گرفته باشید و بخواهید در این ژانر فعالیت داشته باشید. من همچنین میدانم که در بین خوانندگان ممکن است افرادی با تجربه بسیار بیشتر از من وجود داشته باشند، بنابراین اگر سوالی یا بازخورد دارید، یا فقط میخواهید برخی از عکسها را به اشتراک بگذارید، لطفاً از بخش نظرات در زیر این مقاله استفاده کنید.