عمق میدان در عکاسی
آموزش عکاسی
به زبان خیلی ساده اگر قسمتهای مهم و احساسی یک فیلم سینمایی یا یک عکس بسیار حرفهای که توسط یک عکاس از یک طبیعت گرفته شده است را مشاهده کنید؛ که مثلاً یک شاخه گل در بین بوتهزار قرار دارد یا در یک سکانس شخص اول قصه در حال قدم زدن در دل شب است. متوجه این موضوع خواهید شد که سوژه اصلی به صورت شفاف است و محیط اطراف آن تار شده است. خب این حالت چطور اتفاق افتاده است؟
در این مطلب قصد داریم تا به موضوع عمق میدان در عکاسی بپردازیم. ابتدا یک تعریف اصولی از آن خواهیم داشت و بعد سعی میکنیم به صورت مفصل به این جلوه بصری بپردازیم تا دید بهتری پیدا کنید و با این مفهوم کاملاً آشنا شوید؛ پس با ما همراه شوید.
عمق میدان (Depth of field) در عکاسی چیست؟
ناحیهای از تصویر که مقدار شارپ بودن آن واضح است و در فوکوس قرار خواهد گرفت، عمق میدان یک عکس میباشد. در واقع مقداری از صحنه عکس که جلوتر از نقطه فوکوس قرار گرفته و یا در پشت آن به طور کاملاً واضح در دید کامل قرار دارد، عمق میدان گفته میشود. حالا در ادامه متوجه میشویم که چگونه میتوان عمق میدان را تنظیم کرد و کم یا زیاد شدن آن به چه عواملی بستگی دارد.
عمق میدان در عکاسی به چه دردی میخورد؟
زمانی که شما لازم دارید سوژه اصلی خود را به طور کاملاً واضح به مخاطب نمایش دهید و نیاز نیست تا مخاطب با اجسام و طبیعت اطراف سوژه شما درگیر شود، از عمق کانونی استفاده میکنید و هر چقدر سوژه شما واضحتر باشد و فضای اطراف آن تار شود، مخاطب بیشتر به سمت سوژه جلب خواهد شد. سه مورد از مهمترین موقعیتهای عکاسی شامل عکاسی منظره، عکاسی پرتره و عکاسی کلوزآپ مواردی هستند که در آنها عمق میدان اهمیت دارد و میتواند تاثیر زیادی روی عکس شما بگذارد.
به طور کلی سه عامل دیافراگم لنز، فاصله کانونی لنز و فاصله فوکوس در عمق میدان عکس شما تاثیر گذار خواهد بود.
دیافراگم لنز | عمق میدان
ابتدا لازم است تا بدانیم دیافراگم چیست. به زبان ساده دیافراگم همان دریچهای میباشد که میزان نور ورودی به لنزها را کنترل میکند و هر چقدر قطر این دیافراگم بیشتر شود نور بیشتری عبور میکند و اگر قطر آن کمتر باشد برعکس خواهد بود.
یکی از سادهترین راهها برای تنظیم عمق میدان عکس شما این است که بدانید دیافراگم لنز روی چه عددی قرار دارد. دیافراگم با حرف F نشان داده میشود و هر چقدر عددی که در کنار حرف f قرار دارد پایینتر باشد، زاویه باز شدگی دیافراگم پایینتر است و عمق میدان تصویر شما نیز کمتر خواهد بود و هر چقدر زاویه دیافراگم شما بیشتر شود عمق میدان نیز بیشتر خواهد شد.
دومین عاملی که میتوانید با آن عمق میدان خود را تنظیم کنید، فاصله سوژه شما تا دوربین است. اگر سوژهای که قرار است از آن عکسبرداری کنید به دوربین شما نزدیکتر باشد، عمق میدان کمتر خواهد شد و هر چقدر این فاصله بیشتر شود، عمق میدان نیز افزایش پیدا خواهد کرد. این موضوع به خود شما برمیگردد که قصد دارید چقدر از فضای اطراف سوژه را در عکس پوشش دهید و متناسب با آن عمق میدان خود را تنظیم کنید.
عمق میدان در دوربینهای dslr
دکمه DOF (مخفف Depth of field) یا عمق میدان به طور معمول در جلوی دوربین، نزدیک لنز قرار گرفته است. به راحتی با پیدا کردن و ثابت نگه داشتن دکمه میتوانید بین دیافراگمهای موجود بر روی لنز تغییر حالت دهید. این تغییر حالت با استفاده از دکمه چرخان کنترل دوربین انجام میشود. وقتی دیافراگمهای کوچکتر یا بستهتر را انتخاب میکنید، ضریب f بزرگتری دارند و در نتیجه تصویر تاریک میشود و برعکس همین موضوع تصویر را روشن میکند. هنگامی که عمق میدان مورد نظر خود را پیدا کردید، به راحتی دکمه را رها کرده و عکس خود را بگیرید.
کنترل فاصله کانونی
طول کانونی به قابلیت لنزها برای بزرگنمایی تصویر یک سوژه از فاصله دور مربوط میشود. ممکن است توضیح آن کمی سخت باشد اما به طور ساده باید بگوییم که فاصله کانونی یک اندازهگیری نوری است و نه فیزیکی. فاصله بین سنسور داخل دوربین شما و نقطهای که پرتوی نور پس از ورود به لنز همگرا میشود را توصیف میکند. فاصله کانونی معمولاً بر روی لنز با اعداد حک شده است.
کنترل عمق میدان
اگر توجه کرده باشید برخی دوربینهای عکاسی مُدی در رابطه با حالات صحنه دارند و علامتهای مختلفی مثل علامت انسان، علامت کوه به معنی عکاسی از طبیعت و موارد مختلف دیگری را دارند که مثلاً علامت سر انسان عکاسی پرتره، علامت کوه، عکاسی منظره و هر کدام نوع خاصی از عکس را میگیرند و با توجه به آن حالت عمق میدان را نیز به صورت اتوماتیک تنظیم خواهند کرد.
اگر عکاس مبتدی هستید و تازه کار خود را با دوربین های dslr شروع کردهاید، برای کنترل میزان DOF تصویر راههای ساده وجود دارد؛ که یکی از آنها استفاده از همین حالت عکاسی خودکار دوربین است. با انتخاب این حالت به صورت اتوماتیک دوربین میتوانید زاویه دیافراگم را برای به دست آوردن میزان عمق میدان دلخواه تغییر دهید و یه نوعی دوربین هم به شما کمک خواهد کرد و سرعت شاتر را با توجه به تنظیم دیافراگم شما تغییر خواهد داد.
در نهایت اگر بخواهیم به طور خلاصه نحوه کنترل عمق میدان را برایتان توضیح دهیم باید بگوییم که برای افزایش عمق میدان عدد دیافراگم را بالاتر ببرید، از سوژه فاصله بگیرید و فاصله کانونی را کوتاهتر کنید. و برعکس برای کاهش عمق میدان دیافراگم را بازتر کنید، به سوژه بیشتر نزدیک شوید و فاصله کانونی را افزایش دهید.
آموزش عمق میدان در عکاسی
بهترین روش برای درک عمیق این موضوع تمرین و پیشرفت گام به گام با آموزش اصولی است. پیشنهاد میکنیم حتماً بعد از گذراندن دوره آموزش عمق میدان در عکاسی زیر نظر مدرسان حرفهای برای رسیدن به بهترین تصویر، تمرین در شرایط متفاوت و سوژههای مختلف را فراموش نکنید. تسلط به عمق میدان زیبایی دوچندانی به تصاویر شما میبخشد.
امیدواریم که با درک موضوع عمق میدانی و استفاده مناسب از آن در عکسهای خود بتوانید کیفیت بهتری را ارائه کنید. در نهایت هم به این موضوع اشاره میکنیم که همه چیز با تکرار و تمرین است که یاد گرفته میشود و ملکه ذهن شما خواهد شد. ممکن است در حال حاضر عکاسانی وجود داشته باشند که به صورت ناخودآگاه با تکرار و تمرین زیاد از این موضوع استفاده کنند، اما از تعریف علمی و آکادمی عمق میدان هیچ اطلاعی نداشته باشند. البته برعکس آن هم وجود دارد، افراد دورههای مختلف عکاسی را میگذرانند و به طور آکادمی با مفاهیم آشنا هستند، اما در عمل هیچ گونه استفادهای از آنها ندارند. بنابراین حضور در بهترین آموزشگاه عکاسی تهران نه تنها از شما یک عکاسی حرفهای میسازد، بلکه دری به سوی بازار کار بر روی شما میگشاید.
آیا شما عکاس حرفهای هستید یا عکاس مبتدی؟ برای آموزش عکاسی در کلاسهای حضوری شرکت کردهاید یا دورههای آنلاین را ترجیح میدهید؟ به نظرتان فوت و فن یادگیری عمق میدان در عکاسی چیست؟ خوشحال میشویم تجربیات خود را برای ما بنویسید. اگر این مقاله را دوست داشتید، آن را برای دوستان خود بفرستید.